SIFÂT-I ZÂTİYYE
Allahü azîm-üş-şân hakkında, bizlere bilmesi vâcib olan sıfât-ı zâtiyye beştir: Bunlara (Ülûhiyyet sıfatları) denir.
1- Kıdem, Allahü azîm-üş-şânın varlığının evveli olmamak.
2- Bekâ, Allahü azîm-üş-şânın varlığının âhırı olmamak, buna vâcibülvücûd derler. Naklen delîl, Allahü teâlânın Hadîd sûresinde, üçüncü âyet-i kerimesidir. Aklen delîl varlığının evveli ve âhırı olsa, sonradan var olmuş olup, âciz ve nâkıs olurdu. Âciz ve nâkıs olan, başkasını yaratamaz. Allahü azîm-üş-şân hakkında muhâldir.
3- Kıyâm bi-nefsihi, Allahü azîm-üş-şân, zâtında ve sıfatlarında ve ef'âlinde, kimseye muhtac olmamak. Naklen delîl, Muhammed sûresinin son âyet-i kerimesidir. Aklen delîl, bu sıfatlar, Onda olmamış olsa, âciz ve nâkıs olurdu. Âciz ve nâkıs olmak, Allahü azîm-üş-şân hakkında muhâldir.
4- Muhâlefetü lil-havâdis, Allahü azîm-üş-şân zâtında ve sıfâtında, kimseye benzememek. Naklen delîl, Allahü teâlânın Şûrâ sûresindeki onbirinci âyet-i kerimesidir. Aklen delîl bu sıfatlar, Onda olmamış olsa, âciz ve nâkıs olurdu. Âciz ve nâkıs olmak, Allahü azîm-üş-şân hakkında muhâldir.
5- Vahdâniyyet, Allahü azîm-üş-şânın, zâtında ve sıfatında ve ef'âlinde şerîki ve nazîri yoktur. Naklen delîl, Allahü teâlânın İhlâs sûresindeki birinci âyet-i kerimesidir. Aklen delîl, eğer ortağı olsa, âlem fena bulur, yok olurdu. Biri, birşeyin yaratmasını ve diğeri yaratmamasını dilerdi.
[Âlimlerin çoğuna göre, (Vücûd) yâni var olmak da, ayrıca bir sıfattır. Böylece, (Sıfât-ı zâtiyye) altı olmaktadır].