HÂKİM VE DAVÂCILAR FASLI

 

166 - Mahkemeye bir işin düşünce, hâkim karşısında davâcı ile veya davâlı ile kavga etmeye kalkışma! Ne sorulursa o kadar cevap ver! Şâyed şâhit olarak gidersen, hiç kimsenin te'sîri altında kalmadan ve kimseden korkmadan Allah rızası için doğru konuş! Zâlimlere doğru söyleyip de, müslümanın malını, canını, nâmusunu yıkmaktan sakın! Olur olmaz bir iş için hemen mahkemeye koşma! Dâimâ uzlaşmak ve uyuşmak tarafını tercîh eyle! Hem kendin uğraşmazsın ve hem de müslümanı afetmek sevabını kazanırsın. Zaten sulh, hükmlerin en büyüğüdür.

Herkesin şahsiyyet ve makamına göre konuşmak lâzımdır. Bir köylü ile konuştuğun gibi, bir ilim adamı ile de aynı şekilde konuşma! Herkesin anlıyabileceği gibi konuş ve her şahsın yaşına, ilmine ve salâhiyyetine göre konuş! Konuşurken dikkatli bulun, gelişi güzel konuşma! Mahkeme ve hükûmet memurları ile konuşmaya mecbûr kalırsan, daha evvel müslümanlara danış! Meşveret sünnettir ve çok sevap ve çok faydalıdır. Onlarla müdârâ ile ve güle güle konuş, sert söyleme ve sana geldikleri zaman, onlara yemek veya bir şey ikrâm et! Memurlarla latîfe etme, kendine hürmet ettir!

geri    iahlaki    ileri