Sual:
Ticâret, hac, ziyâret, ilim tahsili gibi sebeplerle yolculuğa çıkarken neler
yapmak gerekir?
CEVAP
İlim tahsili için yolculuk yapılıyorsa,
öğrenilecek ilim de vâcib olan ilim ise, yolculuk da vâcib olur. Öğrenilecek
ilim nâfile cinsinden ise yolculuk da nâfile olur. Vâcib olan ilmi öğrenmek için
yolculuğa çıkmak çok fazîletlidir. Hadîs-i şerîfte buyuruldu ki: (İlim talebi
için evinden çıkan, evine dönünceye kadar Allah yolundadır.) [Tirmizî]
Bir kimse, dünya ve âhıret saâdetine sebep olacak bir cümleyi öğrenmek
için Van’dan İstanbul’a gelse, yolculuğu boşa gitmez. Evine dönünceye kadar
Allah yolundadır. Bişr-i Hafî hazretleri, (Seyahat edin ki, geçiminiz
kolaylaşsın ve güzel olsun. Akan su temiz olur, duran su kirlenir) buyurdu.
Hac, cihâd gibi ibâdet maksadıyla da yolculuğa çıkılır. Evliyânın
kabirlerini ziyâret etmek de sevâbdır. Yolculukta sâlih âlimler ziyâret edilir.
Çünkü sâlihlerin yüzüne bakmak ibâdettir. İnsan, kötü bir muhitte bulunursa, gün
geçtikçe ahlâkı bozulur. Kötülerden uzak olmak için yolculuk etmek güzeldir.
Peygamber sünnetidir. İyi insanların bulunduğu mahalleye veya şehre gitmek de
iyidir. Geçim sıkıntısı çekilen bir yerden, işleri daha kolay bir yere gitmekte
de mahzûr yoktur. Ana babaya âsî olarak yola çıkmak doğru değildir.