Seferilikle ilgili soru-cevaplar
Sual: 1-Yanında mahremi olmadan hanımların sefer mesafesine gidip gidemeyeceği hususunda bilgi verir misiniz? Duyuyoruz ki bazı hanımlar mesela konyadan istanbula yanlarında mahremleri olmaksızın geliyor ve geri dönüyorlarmış. Bu konuda zayıf bir kavil ile şafi mezhebini taklit ettiklerini ifade ediyorlarmış. Böyle bir şeyin aslı var mıdır?
CEVAP
Böyle birşeyin aslı yoktur. Şafii mezhebinde de kadınlar mahremsiz sefere çıkamazlar. Sadece farz olan hacca gidebilirler. Bu konuda da taklit etmek caiz olmaz.
Konyadaki bayanlar, mahremsiz istanbula gelip gidemezler. Tam İlmihalde diyor ki:
Hür kadının, zevci veya ebedî mahrem akrabâsından biri yanında bulunmadan, yalnız veya başka kadınlarla yahut âkıl, balig ve salih olmayan mahremi ile üç günlük yola gitmesi [üç mezhepte] haramdır. Şafii mezhebinde, kadınlar ile mahremsiz olarak, farz olan hacca gidebilir. (Kadın, mürâhik olan, yani bülûga yaklaşmış, oniki yaşındaki mahremi ile sefere gidebilir). (Kadîhân)da diyor ki, (Kadın, salih cemaat ile sefere gidebilir). [Bu iki kavil, zarûret hâlinde câiz olur.]
Zayıf kuvvetli başka kavil yoktur.
Diyelim siz hanımınızı ispartaya götürüp geldiniz. Daha sonra o kocasının yanına yani sizin yanınıza mahremsiz gelebilir.
Sual: 1-Kişinin kendi vatanına 500 kmlik yoldan gelmesi ve on beş günden az kalacak olması onu seferi yapar mı?
CEVAP
Vatanda seferi olamaz. Beş dakika bile kalsa seferi olmaz.
Sual: Seferiyim zannedip namazı kasrettim. Kazası gerekir mi?
CEVAP
Zan ile seferilik olmaz. Kazası gerekir.
Sual: Seferde mukim diye seferi imama uyup 4 rekata tamamladım, caiz mi?
CEVAP
Kasten dört kılmadığı için mahzuru yoktur.
Sual: Seferde de namazı kazaya kalan, iki rekat olarak kaza eder mi?
CEVAP
Zann-ı galip ile amel olunur.
Sual: İznikte ikamet ederken annem, doğum için Bursaya gidince doğmuşum.7 gün sonra İznike getirmiş. Vatan-ı aslim neredir?
CEVAP
İzniktir.
Sual: Ana-babamın vatan-ı aslisi Sivastır. Orada doğdum. Bir hafta sonra İstanbula gelip yerleşmişiz. Vatan-ı aslim İstanbul mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Ana-babam Muşludur. Annem doğum için Vana geliyor. O zamandan beri Vandayım. Vatan-ı aslim Van mı?
CEVAP
Evet.
Sual: Seferi idim. Mukim imamı seferi sanıp mesbuk olarak iki rek’at kılınca imamla selam verdim. İade lazım mı?
CEVAP
Evet. Zan ile hüküm verilmez. Seferi olduğu bilinmezse mukim kabul edilir.
Sual:İkindi namazının son rekatine yetişen seferi mesbuk, imamın mukim olduğunu zannederek dört kılıyor. Mahzuru oldu mu?
CEVAP
Kasten kılmadığı için mahzuru olmaz.
Sual: Vatan-ı süknada doğanın, vatan-ı aslisi neresidir?
CEVAP
Vatan-ı sükna değildir.
Sual: İzmirde evlenip İzmite yerleşenin, vatan-ı aslisi neredir?
CEVAP
Devamlı kalınacak yer olan İzmittir.
Sual: (Seferde kazaya kalan ilk öğle namazına) diye niyet ederek iki rekat namaz kılmak caiz mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Kadın, seferden yalnız başına ne zaman döner?
CEVAP
Zevcinin, mahreminin bulunduğu her yere yalnız dönebilir. Tenha olmamak da lazımdır.
Sual: Şehirlerarası otobüsle sefere çıkan yalnız çıkmış sayılır mı?
CEVAP
Hayır.
Sual: Sefere yalnız çıkarken, birkaç arkadaşa (Sen de gel) diye teklif edilince, yalnız gitme mekruhundan kurtulmuş olunur mu?
CEVAP
Olunmaz.
Sual: Seferde 4 rekat kılan şafiiye, mukim hanefi uyabilir mi?
CEVAP
Uyabilir.
Sual: Şimdi öğle ezanları 5-8 dakika erken okunuyor. Ezan okunur okunmaz, kerahat vakti olduğu için kaza kılmak caiz olur mu?
CEVAP
Caiz olmaz.
Sual: Mukim hanım, başka şehirdeki zevcinin veya mahreminin yanına mahremsiz gidebilir mi?
CEVAP
Mukim gidemez. Seferdeki hanım gidebilir.
Sual: İhtiyar kadın, yalnız sefere çıkabilir mi?
CEVAP
Fitne zamanında çıkamaz.
Sual: İhtiyar kadın, 55 yaşından büyük olan mı?
CEVAP
Evet.
Sual: Uçakta namaz ima ile kılınır mı?
CEVAP
Otobüs gibidir.
Sual: Memurun vatan-ı aslisi nasıl olur?
CEVAP
Memurun ailesi ile yerleştiği yer vatanı aslisidir. Bekar memurun niyeti ile vatanı değişmez, onunki doğduğu yerdir.
Sual: Seferde akşam ile yatsıyı cem edip kılan, akşamı kılarken takdime niyet etmese, yatsıyı kılarken niyet etse, sahih olur mu?
CEVAP
Olur.
Sual: 6 ay evlendiği yazlıkta, 6 ay şehirde kalana vatanı asli neredir?
CEVAP
Şehirdir.
Sual: İzmirliyim. Memuriyet sebebi ile Vanda iken çocuğum doğdu. Çocuğun vatan-ı aslisi neresidir?
CEVAP
Çocuğun doğduğu yerdir.
Sual: Seferdeki hanımı elli km uzağa göndermek caiz mi?
CEVAP
Caiz ise de, bu zamanda göndermemelidir.
Sual: Seferi, namazı cem etmek için ne zaman niyet eder?
CEVAP
Kılacağı zaman. Yola çıkmadan önce cem edilmez.
Sual: Seferde öğle ile ikindiyi takdim ederek kıldım. İkindi olunca vakit müsait idi. İkindiyi tekrar kılmak lazım mı?
CEVAP
Değildir. Fakat yeniden kılmak iyi olur.
Sual: İkindi vakti mukim olacağını bilenin öğle ile ikindiyi cem edip ikindi vaktinde kılması günah olur mu?
CEVAP
Tehir etmek günahtır.
Sual: Sahile yanaşmış, hiç sallanmayan gemide namaz, caiz mi?
CEVAP
Hayır.
Sual: Misafir kadınların yatak odamızda namaz kılması caiz mi?
CEVAP
Girmemeleri iyi olur.
Sual: Çorludan Erenköye gelen seferi olur mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Seferi ve mukim olmada karar vermemiş kimse, seferi midir?
CEVAP
Seferi olduğunda şüphe eden, mukimdir, 4 kılar.
Sual: Misafir ahır zuhuru iki mi kılar?
CEVAP
Evet iki kılar.
Sual: Bir kızın, abla ve eniştesiyle sefere çıkması caiz mi?
CEVAP
İhtiyaç halinde caiz. Başka hanımla da gidebilir.
Sual: İstanbulda ikamet ediyorum. Bursaya gittim. Her hafta İstanbula gelip 3 gün sonra Bursaya dönüyorum. Nasıl kılacağım?
CEVAP
Hep seferi.
Sual: Gölcükde vatan-ı ikametteyim. İstanbula iki günlüğüne geliyorum. Gölcüke dönerken bir hafta sonra tekrar İstanbula dönmeye niyet ediyorum .Gölcükde de seferi olur muyum?
CEVAP
Evet. Her iki yerde seferi olunur.
Sual: Vatan-ı aslime gittim. Birşey almak için vatan-i ikametime dönüyorum namazı nasıl kılacağım?
CEVAP
Seferi olarak kılınır. Çıkmakla bozulmuştur.
Sual: Büyükadadan Vana giden, karaya çıkınca mı seferi olur?
CEVAP
Evet.
Sual: Sarıyerden Ankaraya, gitmek üzere, vapurla boğazdan karşıya geçen, karaya çıkınca mı seferi olur?
CEVAP
Evet.
Sual: Erenköyden Edirneye giden, nerede seferi olur?
CEVAP
Karacaahmedi geçince seferi olur.
Sual: Kabataştan İzmire vapurla giden, ne zaman seferi olur?
CEVAP
Kabataş sınırını geçince.
Sual: Vatan-ı aslim Şişli. Edirneden Fatihe gelince, seferi miyim?
CEVAP
Evet.
Sual: Amerikaya gitmek üzere uçağa binen kimse, ben seferi olmak istemiyorum dese, niyet etmediği için seferi olmaz mı?
CEVAP
Amerikaya gitmek üzere uçağa binip şehri çıkınca seferi olur.
Sual: Rizeden ailemi, ağabeyim yengem ile beraber getirebilir mi?
CEVAP
Salih namahrem de getirebilir. Sefere göndermez. Salih namahrem fasık mahremden daha iyidir.
Sual: Misafire uyan mukim, kelime-i şehadeti tekrar eder mi?
CEVAP
Ederse iyi olur. Sükut etmesi de caizdir.
Sual: Seferde de, cemaatle namaz kılmak sünnet mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Seferi imam, namaz içinde, mukimliğe niyet edip, 4 rekat kıldırsa, cemaatin de namazı sahih olur mu?
CEVAP
Evet.
Sual: 1991 yılından sonra Mekke ile Mina birbirine bitişmiş. Mina, müstakil karye hükmünden çıkmış mı? Mekkede 8 gün, Minada sekiz gün kalmaya niyet eden mukim mi olur?
CEVAP
Evet, evet.
Sual: Fatihten Ankaraya, Topkapıdan sonra, Edirnekapıdan gidiliyor. Topkapıda seferi olunur mu?
CEVAP
Hayır.
Sual: Vatan-ı aslim Vandır. Çoluk çocukla İzmire temelli geldik. Oteldeyiz. Ev tutunca eşya gelecek. Vatan-ı aslim İzmir oldu mu? Çoluk çocuk daha sonra gelseydi yine vatan-ı aslim İzmir mi idi?
CEVAP
Evet, evet.
Sual: İhlas Yuvadan sefere çıkan, ne vakit seferi olur?
CEVAP
Mezarlığı veya fabrikaları geçince seferi olur.
Sual: Gemi İzmirde tamirde, ayrılış tarihi bilinmiyor. Her an ayrılabiliriz. Namazları nasıl kılmalı?
CEVAP
Kaptan,15 günden fazla kalacağız derse, karada mukim, gemide seferi olunur. Gemi vatan olmaz. Böyle söylemedikçe hep seferi olunur.
Sual: Seferden gece eve haber vermeden dönmek mekruh mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Seferden gece dönen, evin zilini çalsa, haber yerine geçer mi?
CEVAP
Telefon veya biri ile haber göndermek lazımdır.
Sual: Çok ihtiyar kadın, mahrem olmayan akrabasını ziyaret için, çok ihtiyar erkekle sefere çıkabilir mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Mekkede 15 gün kalmaya niyet eden, mukim olur mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Bir yere temelli yerleşmek nasıl olur?
CEVAP
Ben artık doğduğum veya evlendiğim yere gitmeyeceğim. Hep İstanbulda kalacağım demişse, İstanbul vatani aslısi olur. Burası vatani aslısi olunca ana babasının evine de gitse, doğduğu yere de gitse 15 günden az kalınca seferi olur. 15 günden fazla nereye giderse gitsin orada mukim olur.
Sual: Bir yere temelli yerleşmek nasıl olur?
CEVAP
Ben artık doğduğum veya evlendiğim yere gitmeyeceğim. Hep İstanbulda kalacağım demişse, İstanbul vatani aslısi olur. Burası vatani aslısi olunca ana babasının evine de gitse, doğduğu yere de gitse 15 günden az kalınca seferi olur. 15 günden fazla nereye giderse gitsin orada mukim olur.
Sual: Seferde namazı cem ederken Şafiinin şartına uymak şart mı?
CEVAP
Mezheb taklid ederken şartlarına uymak şarttır.
3-Şafii bir imamın arkasında hanefi namaz kılabilir mi?
CEVAP
Hanefi Şafiinin, Şafii hanefinin arkasında namaz kılar.
Sual: 1-Derslerden dolayı namaz tehir edilebilir mi? Edilirse, malikiyi taklid eden bir hanefi olarak hanbeliyi mi taklid ederek takdim veya tehir etmeliyiz?
CEVAP
Derslerinizin durumunu bilmiyorum. Amerikada namaz problemi var mı? 1 metre naylon alıp teneffüste dershanede, kantinde, şurda burda hatta tuvalette kılabilirsiniz. Hiç kılma imkanı yoksa, o zaman hanbeli taklit edilerek iki namazı cem edebilirsiniz.
2-İkindiyi takdim ettikten sonra ikindi vakti içinde namaz kılacak vakit bulunursa ikindi yeniden kılınmalı mı?
CEVAP
Hayır kılmak gerekmez, fakat kılınırsa iyi olur. Belki
şartlarına uyulamamış
olabilir.(Vaktine yetişip de kılmadığım son ikindi namazını kılmaya) diye niyet
edilirse iyi olur.
Sual: Vatan-ı aslinin üstünden uçakla geçince seferilik biter mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Seferdeki kaza namazı adedi bilinmese, hepsi 4 kılınır mı?
CEVAP
Kasten olmadığı için dört kılmak caiz olur.
Sual: Seferilikte gün ne zaman başlar?
CEVAP
İmsakla başlar.
Sual: Su altında kalıp köyü dağılanın vatan-ı aslisi neresidir?
CEVAP
Yeni yerleşilen yerdir.
Sual: Bir ay kalmak üzere, İstanbuldan Ankaraya gittim. İki gün kalınca, dönmeye karar verdim. Karardan itibaren seferi miyim?
CEVAP
Evet.
Sual: a) Mukimken seferi imama uydum. İmam, yanılıp 3. rekata kalkıp dörde tamamladı. Ben, tek başıma 2 rekat daha kıldım, sahih oldu mu? b) Seferi biri, imam ayağa kalkınca selam verdi. Namazı sahih mi? c) 4 kılan seferilerinki mekruh mu oldu?
CEVAP
Üçünün cevabı da evet.
Sual: Mukim ve misafir karışık bir evde iken, mukim olan biri, ezan ve ikamet okusa, misafirlerin de okuması gerekir mi?
CEVAP
Hayır.
Sual: Seferi imam, mukim cemaate Cuma namaz kıldırır mı?
CEVAP
Kıldırabilir.
Sual: İmam, secde-i sehv için selam verince, Maliki olan son selamı zannedip, selam verse, namazı bozulur mu?
CEVAP
Hayır.
Sual: Aynı öğleyi kaza ederken, misafir, mukime niçin uyamaz?
CEVAP
2. de oturmak misafire farz, imama vacib olduğu için.