Fatihasız namaz olmaz
İmam-ı Rabbânî hazretleri buyuruyor ki: Namazda kıraat farzdır
ve hadis-i şerifte (Fâtihasız namaz olmaz) buyuruluyor. Neden
Hanefîlerin, hakîkî kıraat’ı [cemaatin hepsinin okumasını] bırakıp, kıraat-i
hükmî’ye [İmamın okuyup, cemaatin susmasına] karar vermelerinin sebebini tam
anlayamadım. İmam arkasında sükût etmeye dâir açık bir delil bulamadım. Buna
rağmen, mezhebime uyarak imam arkasında Fâtiha okumadım. Çünkü, delili zayıf
diye, mezhebimin hükmü ile amel etmemenin ilhad olduğunu biliyordum.
Nihayet Allahü teâlâ, mezhebe uymanın bereketi ile, Hanefî mezhebinde imama uyan
cemaatin kıraati terketmelerindeki hakîkati izhar eyledi. İmam, sanki cemaatin
dilinden okuyor. Bu şuna benzer: Bir köy halkı, köyün ortak bir meselesi için,
köylünün tamamı kaymakama gitmez. Birkaç kişilik bir heyet seçerler. Bu heyetin
hep bir ağızdan meseleyi anlatmaları da doğru olmaz. İçlerinden birini, temsilci
seçerler. Temsilci, istekler aynı olduğu için, hepsinin dili ile ihtiyaçlarını
arz eder. Kendilerine temsilci kabûl ettikleri bu kimse, onların adına konuşur.
Seçilen bu temsilcinin hepsinin adına ihtiyaçlarını arz etmesi şeklinde olan,
cemaatin hükmî konuşması, onların hakîkî konuşmalarından daha iyidir. İmam ile
cemaatin hâli de böyledir. (Mebde ve Meâd f.30)