Ehil olan imam olmalı
Sual:
Birkaç kişi cemaatle namaz kılarken, kimi imam olmak istemiyor, kimi de hiç
teklifsiz imam oluyor. Uygun mudur?
CEVAP
Ümmînin,
ümmî olanlara imam olması câizdir. Ümmî, Kur’an-ı kerimi yüzünden okumasını
bilmeyen kişidir. Ümmînin, Kur’an-ı kerim okumasını bilene imam olması câiz
değildir. Tecvit ile okuyamayan da, tecvit ile okuyana imam olamaz. Kendisinden
daha ehli var iken imamlığa geçmek uygun olmaz.
İmam olmanın sorumluluğu büyüktür.
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
(Kur’an-ı kerimi en iyi okuyan imam olsun; bunda eşit olunca,
sünneti [İslâmiyetin hükümlerini]
en iyi bilen imam olsun, bunda da eşit olursa, en yaşlı olan imam olsun!)
[Müslim]
(Ezan okumak için koşun, fakat imamlığa atılmayın!)
[İbni Ebi Şeybe]
(İmam olunca namazı hafif kıldırın! Cemaatin içinde, küçük, yaşlı, hasta
ve ihtiyaç sahibi olabilir. Yalnız kılarken uzatabilirsiniz.)
[Buhârî]
(İmam olan, Allahtan korksun, imamlık ettiklerinin sorumluluğunu
yüklendiğini bilsin! Eğer imam namazı eksiksiz kıldırırsa, cemaatin sevâbı kadar
da imama sevâb verilir. Eğer eksik kıldırırsa, günahı yalnız imama olur.)
[Taberânî]
(Bir yere ziyârete giden kimse, onlara imamlık yapmasın!)
[Tirmizî]
Ehil olmayanlar, bu sorumluluktan kaçmalı, ehil olanlar da bu
vazifeden imtina etmemelidir! Kur’an-ı kerimi tecvit üzere okuyan ve İslâmiyeti
iyi bilen imam olmalıdır.
Kendinde imamlık şartları bulunan kimsenin tevâzu ediyorum zannıyla imamlıktan
imtina edip, yerine imamlık şartları bulunmayanı geçirerek, imamlıktan kaçması
uygun olmaz.
Hadis-i şeriflerde buyuruldu
ki:
(Kıyâmetin dehşeti içinde, üç sınıfın korkmadığı ve
hesap vermediği görülür. Bunlar misk tepelerinde, mahşer halkının hesabı
görülünceye kadar otururlar. Bunlardan biri, bir topluluğun rızâsı ile onlara
imamlık edenlerdir.) [Taberânî]
(İmam ile müezzin, cemaatın sayısı kadar sevâba kavuşur.)
[Ebûşşeyh]
- Yâ Resûlallah, bana bir amel bildir ki, yalnız onu işlemekle Cennete
gideyim.
- Senin vâsıtanla namaza gelmeleri için kavminin müezzini ol!
- Yâ Resûlallah bunu yapamam.
- O hâlde sana uyup namaz kılmaları için kavminin imamı ol!
- Onu da yapamam yâ Resûlallah.
- O vakit namazı ilk safta kıl!
(Buhârî)
İmamlığa daha lâyıksa, oğul babasına imam olur.
(Halebi)