Şecâ'atten hâsıl olan iyi huylar onbirdir:

1 - Ağır başlı olmaktır. Medh olunmaktan sevinmez, zem olunmaktan üzülmez olmaktır. Fakirle zenginleri müsâvî tutar. Tatlıyı, acıyı tefrîk etmez. Hâdiselerin değişmesi ile ve korkulu, sıkıntılı hâller karşısında çalışması sarsılmaz.

2 - Necdet, yâni yiğitliktir. Korkulu hâllerde, sıkıntılı işlerde, sabr ve sebât etmektir. Bu zamanda, bağırıp çağırmaz. Uygunsuz iş yapmaz.

3 - Himmet sahibi olmak, gayretli olmaktır. Bu dünyanın mevkı'i, rütbesi, yükselmesi, alçalması, serveti gözünde olmaz.

4 - Sebâttır. Maksada kavuşmak için çalışırken, karşılaşılan sıkıntılara katlanmak, dayanabilmektir.

5 - Hilmdir. Ruhun sâkin olması, kızmamasıdır. Yumuşak huylu olmaktır.

6 - Sükûndür. Vatanı, dîni ve milleti korumak için yapılan cihâdlarda, muhârebelerde gayret ve mukâvemet gösterip, düşmanına alay ettirmemektir.

7 - Şehâmettir. İyi işler yapmak, yüksek mertebeler ele geçirmek istemektir. Hayr ile anılmak, sevap kazanmak ister.

8 - Tehammüldür. Güzel huylar, iyi işler edinmek için çalışmaktan yılmamaktır.

9 - Tevâdu'dur. Dünya rütbelerinde kendinden aşağı olanlara büyüklük göstermemektir. Çünkü, eline geçenler, Allahü teâlânın lutfü ve ihsânıdır. Kendi elinde birşey yoktur. Mevkı' ve servet sahiplerinin tevâdu' göstermeleri iyi olur. Sevap olur. Bir menfaate kavuşmak veya bir zarardan korunmak için tevâdu' göstermeye (tebasbus), yâni yaltaklanma denir. Dilencilerin tevâdu'ları böyledir. Günahtır.

10 - Hamiyyettir. Dîni, milleti himâye etmekte, korumakta, şerefini savunmakta, tenbellik etmeyip, bütün kuvveti ile gayret etmektir.

11 - Rikkattir. İnsanlardan gelen zararlara üzülmemektir. Bundan dolayı işlerinde ve hareketlerinde değişiklik olmamalıdır. İyilik yapmasını durdurmamalıdır.

geri    ileri